Thursday, December 20, 2012

သီရိလကၤာႏုိင္ငံဘုရားဖူးမွတ္တမ္းမ်ား(၁)

ပထမဦးဆံုး မဟာေစတီအေၾကာင္းကုိ တင္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။ မဟာေစတီအေၾကာင္းကုိေတာ့ ဗုဒၶဘာသာစာေပ ေလ့လာသူမ်ားအေနနဲ႔ သိၿပီးသားျဖစ္လိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္လည္း မသိေသးသူမ်ား ဗဟုသုတရေစရန္ ဦးဇင္းတက္သိသေလာက္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ ေရးသားတင္ျပေပးပါမယ္။

မဟာေစတီကုိ သီရိလကၤာႏုိင္ငံတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ဒု႒ဂါမဏိမင္းႀကီးက တည္ေဆာက္လွဴဒါန္းခဲ့တာပါ။ မင္းႀကီးရဲ႕အလွဴဒါနမ်ားတြင္ ဒီေစတီႀကီးကုိ တည္ေဆာက္လွဴဒါန္းမႈဟာ အႀကီးမားဆုံးဒါနကုသုိလ္လုိ႔ ဆုိရပါမယ္။ ေစတီေတာ္ႀကီးကုိ (140 B.C.) ကဆုန္လျပည့္ေန႔တြင္ ပႏၷက္ခ်ပြဲက်င္းပခဲ့ၿပီး ျပည္တြင္းမွ သံဃာေတာ္မ်ားသာမက အိႏၵိယႏုိင္ငံတစ္၀ွမ္းမွ ထင္ရွားတဲ့ ရဟန္းေတာ္မ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒု႒ဂါမဏိမင္းႀကီးရဲ႕ ထူးျခားခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ေက်ာင္းကန္ပုထုိးေတြ ေဆာက္လုပ္လွဴဒါန္းတုိင္း သူ႔ကုိယ္ပုိင္ကုသုိလ္ျဖစ္ေစရန္ လုပ္အားေပးသူ မည္သူ႔ကုိမဆုိ အဖုိးအခေပးရမယ္လုိ႔ အမိန္႔ထုတ္ျပန္ျခင္းပါ။ ဒု႒ဂါမဏိမင္းဟာ ေစတီေတာ္ႀကီးမၿပီးမီ ကြယ္လြန္သြားတဲ့အတြက္ ညီေတာ္သဒၶါတိႆမင္းကေန ေစတီေတာ္ကုိ အၿပီးသက္ၿပီးစီးေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ မဟာေစတီေတာ္ကုိ ဒု႒ဂါမဏိမင္းေနာက္က မင္းအဆက္ဆက္တုိ႔ဟာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေပးခဲ့ၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

မဟာေစတီဟာ ကမၻာေပၚမွာ ဓာတ္ေတာ္အမ်ားဆုံးဌာပနာထားတဲ့ ေစတီေတာ္အျဖစ္ ထင္ရွားၿပီး ထုိေခတ္က တည္ေဆာက္ၿပီးတဲ့ ေစတီမ်ားတြင္ အႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မဟာထူပါဆုိၿပီး ေခၚဆုိခဲ့ၾကပါတယ္။ မဟာ၀ံသနဲ႔ထူပ၀ံသက်မ္းတုိ႔မွာ မဟာေစတီဟာ မဟာ၀ိဟာရေက်ာင္းပုိင္ ေစတီေတာ္ႀကီးျဖစ္တဲ့အတြက္ အေသးစိပ္မွတ္တမ္းတင္ထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အ႒ကထာမ်ားတြင္လည္း မဟာေစတီနဲ႔ပက္သတ္တဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ မဟာေစတီကုိဖူးေမွ်ာ္ကာ ဗုဒၶါႏုႆတိဘာ၀နာပြားမ်ားရင္း ရဟႏၱာမ်ားစြာ ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္လုိ႔ သာရတၳပၸကာသနီက ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေအာက္ပါျမင္ေတြ႕ရမဲ့ မဟာေစတီေတာ္ကုိ ယခုေနာက္ပုိင္းတြင္ သုမနသာရမေထရ္ ဦးေဆာင္ၿပီး (၁၈၉၃) ခုႏွစ္မွစတင္ျပင္ဆင္ခဲ့ရာ (၁၉၄၀)ခုႏွစ္မွာ အၿပီးသက္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းျပင္ဆင္တဲ့အခါ စိန္ဖူးေတာ္ႀကီးကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၊ မုိးကုတ္ၿမိဳ႕၊ မုိးကုတ္ဆရာေတာ္ႀကီးဦးေဆာင္တဲ့ဒကာ၊ ဒကာမမ်ားစုေပါင္းလွဴဒါန္းခဲ့ၾကၿပီး စိန္ဖူးေတာ္တင္ပြဲကုိလည္း ခမ္းနားစြာ က်င္းပခဲ့ၾကပါတယ္။ သီရိလကၤာႏုိင္ငံတြင္ ျမန္မာေက်ာင္းတုိက္(၅)ခု တည္ေထာင္ေတာ္မူခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ႀကီးဘဒၵႏၲ၀ိနယာလကၤာရ အဓိကဦးေဆာင္ၿပီး စီစဥ္ေပးခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက လွဴဒါန္းတဲ့ စိန္ဖူးေတာ္ႀကီးတြင္ ေ႐ႊ(၃)ပိႆာ၊ ေဘာ္ေငြ (၄၁)ပိႆာခြဲနဲ႔သြင္းလုပ္ခဲ့ၿပီး ပတၱျမား (၃၆၂၈)လုံး၊ နီလာ (၇၀၂)လုံး၊ န၀ရတ္ကုိးသြယ္ (၉)စုံ၊ ပန္းေရေျဖာင့္ (၁၂)၊ စုစုေပါင္းရတနာပစၥည္း (၄၃၅၀)ခုတို႔နဲ႔ စီျခယ္ထားပါတယ္။ ထိပ္ဆုံးတြင္ စီျခယ္ထားခဲ့တဲ့ ပတၱျမားမွာ (၁၅)ရတီရွိၿပီး ထုိတစ္ခုတည္းနဲ႔ပင္ ထုိစဥ္က ျမန္မာေငြ (၁၂၀၀၀)ေက်ာ္ တန္ေၾကးရွိတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ရတနာမ်ိဳးစုံပါ၀င္တဲ့ ထီးေတာ္ႀကီးတစ္ခုလုံးရဲ႕တန္းဖုိးမွာ ျမန္မာေငြ (၁)သိန္းေက်ာ္ တန္ေၾကးရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူမ်ား လွဴဒါန္းထားတဲ့ကုသုိလ္ေကာင္းမႈကုိ သီရိလကၤာျပည္သူမ်ားက ယေန႔တုိင္ အမွတ္တရ ရွိေနၾကဆဲပါ။

ေစတီရင္ျပင္ေတာ္ေပၚတြင္ ေစတီေတာ္လွဴဒါန္းသူ ဒု႒ဂါမဏိမင္းႀကီးက ေစတီေတာ္ကိုလက္အုပ္ခ်ီေနတဲ့ ႐ုပ္တုေတာ္၊ ေက်ာက္သားနဲ႔ထြင္းထုထားတဲ့ မဟာေစတီပုံစံငယ္အစရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္းလက္ရာမ်ားလည္း ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္။ မဟာေစတီေတာ္ႀကီးကုိ ျမန္မာမ်ားက မဟာေစတီလုိ႔ သိၾကေသာ္လည္း သီရိလကၤာလူမ်ိဳးတုိ႔ကေတာ့ ႐ု၀ဏ္ေ၀လိစယ (Ruwanwelisaya)ေခၚၾကၿပီး မဟာေစတီလုိ႔လည္းေကာင္း၊ မဟာထူပါလုိ႔လည္းေကာင္း၊ ရတနမာလီလုိ႔လည္းေကာင္း ေခၚေ၀ၚၾကပါေသးတယ္။ မဟာေစတီရဲ႕လက္ရွိဉာဏ္ေတာ္အျမင့္မွာ (၃၀၀)ေပရွိၿပီး လုံးပတ္ေတာ္မွာ (၂၉၈)ေပရွိပါတယ္။

သာသနာဆုတ္ယုတ္ကြယ္လြန္တဲ့အခါ စၾကာ၀ဠာအနႏၱမွာရွိသမွ် ျမတ္ဗုဒၶရဲ႕ဓာတ္ေတာ္၊ ေမြေတာ္ေတြဟာ သီရိလကၤာႏုိင္ငံရွိ မဟာေစတီမွာ စုေပါင္းၾကပါမယ္။ ထုိ႔ေနာက္ နာဂဒီပကၽြန္းက လင္းလြန္းပင္ေစတီသုိ႔ ေျပာင္းေရြ႕ၾကၿပီး မဟာေဗာဓိပင္ေရာက္တဲ့အခါ ျမတ္ဗုဒၶသက္ေတာ္ထင္ရွား ထက္၀ယ္ဖြဲ႕ေခြေနတဲ့ ပံုစံကုိ ျပေတာ္မူလိမ့္မယ္။ ေနာက္ၿပီး တန္ခုိးျပာဋိဟာေရမီးအစံု ျပေတာ္မူမယ္။ ေရာင္ျခည္ေတာ္ေျခာက္ပါးဟာ စၾကာ၀ဠာတစ္ေသာင္းကုိ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေပမဲ့ လူသားေတြကေတာ့ မဖူးျမင္ရဘဲ နတ္ျဗဟၼာေတြသာ ဖူးျမင္ခြင့္ရၿပီး ယေန႔အမွန္ သာသနာကြယ္ၿပီ၊ ေလာက၀ယ္ အမုိက္အတိသာျဖစ္ေတာ့မယ္လုိ႔ နတ္ေတြဟာ ပူေဆြးငုိေၾကြးၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ဓာတ္ေတာ္ကေန မီးထြက္ၿပီး ဓာတ္ေတာ္အားလံုး မီးေလာင္းကၽြမ္းကာ မီးလွ်ံမ်ားဟာ ျဗဟၼာ့ျပည္တုိင္ေအာင္ တက္သြားပါလိမ့္မယ္။ နတ္ျဗဟၼာေတြလည္း ေနာင္အခါပြင့္ေတာ္မူမဲ့ ဘုရားရွင္ကုိဖူးေတြ႕ရပါေစလုိ႔ ဆုေတာင္းၿပီး မိမိတုိ႔ေနရာ ျပန္သြားၾကလိမ့္မယ္လုိ႔ သာသနာလကၤာရစာတမ္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါကေတာ့ သီရိလကၤာဘုရားဖူးခရီးစဥ္တြင္ပါတဲ့ မဟာေစတီအေၾကာင္းပါ။ ေအာက္ကဓာတ္ပံုေတြကေတာ့ ဦးဇင္း သီရိလကၤာတြင္ ပညာသင္ေနစဥ္အတြင္း ဘုရားဖူးလာေရာက္ဖုိ႔ရန္ ေလွ်ာက္ထားတာကုိ ဆရာေတာ္ ေမတၱာရွင္(ေရႊျပည္သာ)လာေရာက္တဲ့အခါ ဘုရားဖူးေလွ်ာက္ဖုိ႔ရင္း ဒု႒ဂါမဏိမင္းရုပ္တုနားမွာ မွတ္တမ္းတင္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံုနဲ႔ မဟာေစတီေတာ္ပံု ျဖစ္ပါတယ္။ သီရိလကၤာလူမ်ိဳးမ်ားက ေစတီေတာ္၊ ရုပ္ပြားေတာ္ေတြ ေနာက္ခံထားၿပီး ဓာတ္ပံုရုိက္တာ ခြင့္မျပဳၾကပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ ေနာက္ေက်ာေပး ဓာတ္ပံုမရုိက္ရလုိ႔ အတိအလင္း စာေရးထားၾကၿပီး စာမေရးတဲ့ေနရာေတြမွာလည္း ေနာက္ခံထားဓာတ္ပံုရုိက္တာျမင္ရင္ တားျမစ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားနဲ႔ ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ဘုရားကုိေနာက္ခံထားတာနဲ႔ မထားတာဟာ အေတာ္ေလး ကြာတယ္လုိ႔ ေျပာရပါမယ္။ ျမန္မာျပည္မွာက ဓာတ္ပံုရုိက္ရင္ ဘုရားကုိေနာက္ခံထားရုိက္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ သီရိလကၤာလူမ်ိဳးမ်ားကေတာ့ ဘုရားကုိ ေနာက္ေက်ာေပးတာဟာ ရုိင္းစုိင္းတဲ့အမႈအရာျဖစ္တယ္လုိ႔ သတ္မွတ္ၾကတာေၾကာင့္ မည္သူကုိမွ် ခြင့္မျပဳၾကေပ။ ဒါေၾကာင့္ သီရိလကၤာဘုရားဖူးဓာတ္ပံုမ်ားတြင္ ဘုရားကုိေနာက္ခံမထားဘဲ ေဘးကေန လက္အုပ္ခ်ီပံုမ်ားသာ ရုိက္ၾကရပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီး သီရိလကၤာဘုရားဖူးခရီးစဥ္တြင္ပါရွိတဲ့ ဘုရားသမုိင္း၊ ေက်ာင္းသမုိင္းစတာေတြကုိ မွတ္တမ္းဓာတ္ပံုမ်ားနဲ႔ ပူးတြဲတင္ျပေပးပါဦးမယ္။ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ား ဗဟုသုတတုိးပြားၿပီး ကုိယ္စိတ္ႏွစ္ပါးခ်မ္းသာၾကပါေစလုိ႔ ဆႏၵျပဳလ်က္…..။

အရွင္ေကာမလ ဆန္နီေနမင္း

0 comments:

Post a Comment

Powered by Blogger.